Sztuka na wyciągnięcie ręki

Monitor Artystyczny
Akumulatory
Dowartościowanie przedmiotu

Kolejną wydzieloną przeze mnie grupą artystów konceptualnych byli ci, którzy podejmują klasyczne działania z przedmiotem. Jedna z ciekawszych prac została zaprezentowana w 1975 roku przez Roberta Klassnika pt. „Żółta rzeźba pocztowa”. W galerii zgromadzonych zostało ponad 1200 rzeczy, które przesłane zostały artyście pocztą. Wszystkie posiadały kolor żółty i to była jedyna cecha, która łączyła wszystkie […]

Degradacja przedmiotu

Marcel Duchamp już w okresie międzywojennym wprowadził przedmiot codzienny w świat dzieł sztuki. Spowodowało to, że przedmioty artystyczne zaczęły ulegać stopniowej degradacji. Jedną z głównych cech konceptualizmu była próba dematerializacji sztuki. Twórcy wycofują przedmiot z centrum swojego zainteresowania, w zamian umieszczali jedynie czystą ideę. W prezentowanym podrozdziale zanalizowane zostaną prace konceptualne przeprowadzone w galerii „Akumulatory […]

Endre Tot

Jednym z najbardziej krytycznych artystów nieodnoszącym się do konsumpcyjnego stylu życia, lecz do aktualnej sytuacji politycznej, a w szczególności tej, w jakiej znalazła się ówczesna Europa Środkowo-Wschodnia był węgierski twórca Endre Tôt. W 1975 roku zaprezentował pracę „Cieszę się, że mogę pisać zero” (rys. 7). Była to część realizacji jego najsłynniejszego projektu „Zero Post”, w […]

Victor Burgin

Natomiast Victor Burgin z Wielkiej Brytanii w 1978 roku zaprezentował tekstualne i zdjęciowe prace „Dyspossytion”, „Oldcriteria”, „Brakateb performative”, „Contradition” (rys. 6). Forma oraz jakość wykonania zaprezentowanych zdjęć przypominały w swojej stylistyce zdjęcia reklamowe. Towarzyszył im tekst w wersji oryginalnej po angielsku (podczas wystawy został przetłumaczony na język polski). Fotografie zaprezentowane w ekskluzywnej stylistyce, kontrastowały ze […]

Laurance Weiner

Kolejną pracę składającą się zaledwie z napisu zaprezentował w 1980 roku Laurance Weiner „Dzieło w kontekście”. Owo zdanie brzmiało: „Siła tak wielka by zedrzeć zewnętrzną powłokę (tj. starte)”. Lapidarność wypowiedzi pozwala na wiele interpretacji, można pozwolić na odniesienie tego zdania do wszelkich życiowych sytuacji, ale przede wszystkim rozpatrzmy to w kontekście sztuki. Zdanie, w moim […]

Andrzej Bereziański

Podstawą operacji artystycznych w „Zamianie energii” Andrzeja Bereziańskiego (rys. 5) z 1975 roku były wystukane na maszynie dwa słowa „zamiana energii”. Nic więcej poza owym mechanicznym zapisem nie zostało zaprezentowane. „U Bereziańskiego operacje z pojęciem „sztuka” przyjęły formę takiej pracy, w której warunki prezentacji z założenia splecione są z zamysłem. Maszynowo tępy zapis rozbija całe […]

Andrzej Dłużniewski

Andrzej Dłużniewski w „Jednej fotografii”  z 1978 roku zaprezentował działania, które nie dają się jednoznacznie klasyfikować. Praca składała się z wypukłego przedmiotu z napisem NEGATYW umieszczonego w dużej drewnianej ramie. Z drugiej strony znajdowała się fotografia, która ukazywała ów negatyw, ale w formie pozytywu. W pracy podjęte zostały próby poszukiwania definicji i sposobu jej zobrazowania. […]

Nieprzekupne oko
Nieprzekupne oko

W „Zachęcie” w Warszawie w 40. rocznicę powstania galerii „Akumulatory 2” zaprezentowano historyczną wystawę, prezentującą dokonania oraz dzieje niezależnej galerii autorskiej. Wystawę przygotowali i opracowali do niej katalog Jarosław Kozłowski i Bożena Czubak. Zaprezentowany został niezwykle obszerny materiał, niektóre prace zostały zrekonstruowane, pozostałe prezentowane za pomocą zdjęć, fotosów i opisów. Wydaje się karkołomnym zadaniem opisywanie […]

Włodzimierz Borowski

Ciekawą pracę, którą pokazał również w galerii „Wielka 19”, zaprezentował Włodzimierz Borowski w 1977 roku zatytułowaną „Czarne” (rys. 1). W przestrzeni galeryjnej pod sufitem zawieszone zostały zapisane kartki papieru. Całość otwierał wstęp z opisanymi działaniami przeprowadzonymi na wcześniejszym sympozjum. Kolejne prezentowały poszczególne zwroty, np. różowa rozpacz, niebieski diabeł, ciemne to zrozumiałe, czarny świt, zielony kruk… […]

Jiri Valoch

Wystąpienie czeskiego artysty, teoretyka, krytyka i historyka sztuki Jiriego Valocha w 1974 roku koncentrowały się na zagadnieniach językowych, grach słownych, poematach oraz na ich wizualnym zapisie, odchodząc od klasycznej formy dzieła sztuki. W latach siedemdziesiątych w  Brnie na Morawach dzięki Valochowi ukonstytuował się silny ośrodek realizacji „klasycznej” formuły sztuki konceptualnej, jak popularnie przyjmuje się działania […]

Andrzej Kostołowski

Kolejnym badaczem, który często gościł w Poznaniu w „Akumulatorach 2” z odczytami, był Andrzej Kostołowski. Był ideologicznym współtwórcą tej galerii, gdyż razem z Jarosławem Kozłowskim sformułował wspomniany już manifest „NET”. Najważniejszymi jego wystąpieniami była cała seria odczytów zatytułowanych „Tezy o sztuce”[1]. Nie były one wykładami, lecz myślami, rozważaniami o sztuce. Dotyczyły refleksji o naturze dzieła […]

Jerzy Ludwiński

Kolejne cykle wykładów wygłoszone zostały przez Jerzego Ludwińskiego. W tekście „Neutralizacja kryteriów”[1] przeprowadził podział sztuki według określonych kryteriów: bezbronności, autentyzmu, kryterium programu, postawy oraz zasady. W jego przekonaniu bezbronność sztuki objawiała się w zniszczeniu hierarchii wobec masy efektownych realizacji. Działania jej polegają na uzyskaniu braku efektowności. Wyodrębnienie kryterium autentyzmu powstało w wyniku poszukiwań wartości nie […]

Andrzej Turowski „Uwagi o definicji sztuki”

Działalność galerii „Akumulatory 2” w Poznaniu zainaugurowana została wykładami trzech historyków, krytyków sztuki. Wszystkie odczyty dotyczyły teoretycznych rozważań o sztuce, przede wszystkim jej definiowania, ze zwróceniem szczególnej uwagi na sztukę konceptualną. Andrzej Turowski  w tekście „Uwagi o definicji sztuki”[1] stwierdził, że uwaga twórców skierowana została na sam zakres struktury sztuki rozumianej totalnie. Pomijane zostają fundamentalne […]

Galerie lat 70. w Polsce

W Polsce lata siedemdziesiątych były czasami pozornej liberalizacji i otwarcia kraju na Zachód. Jednym z przejawów owego otwarcia było pozwolenie na artystyczne działania awangardowe. Zrozumiano, że nie istnieje dla władzy zagrożenie w postaci malarstwa niefiguratywnego, lecz nadal sztuka przedstawieniowa była bardziej preferowana. Pozorne odwrócenie oczu władzy od działań artystycznych pozwoliło artystom na w miarę nieskrępowane […]

Galerie lat 60. w Polsce

Scena wystawiennicza okresu PRL była podzielona w dosyć jasny i klarowny sposób. W każdym większym mieście funkcjonowało Biuro Wystaw Artystycznych finansowane przez państwo. Prezentowano w nich oficjalną sztukę, chociaż pozwalano też od czasu do czasu na organizowanie wystaw awangardowych (np. wystawa z 1956 roku w „Arsenale”). Przytoczę chociażby przykład działalności poznańskiego BWA. Wystawy tamtego okresu […]

Historia galerii

Powstanie Galerii „Akumulaotry 2” wiąże się z manifestem NET, stworzonym przez Jarosława Kozłowskiego i Andrzeja Kostołowskiego w 1971 roku: „SIEĆ jest pozainstytucjonalna tworzą ją mieszkania prywatne, pracownie i inne miejsca, w których pojawiają się propozycje sztuki propozycje te kierowane są do osób zainteresowanych towarzyszą im wydawnictwa, których forma jest dowolna (rękopisy, maszynopisy, druki, taśmy, filmy, […]

Akumulatory 2

W 1972 roku założona została w Poznaniu galeria „Akumulatory 2”. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych odegrała ona istotną rolę w życiu artystycznym Poznania. Skupiała wokół siebie wielu artystów, nie tylko miejscowych, ale również zagranicznych. Prowadzona przez Jarosława Kozłowskiego prezentowała sztukę związaną głównie z kręgiem konceptualnym. Była swoistym wentylem wolności wypowiedzi artystycznej, pozbawionej cenzury i reżimowych […]

aktualności
Najnowsze komentarze